Z zewnątrz wszystko może wyglądać idealnie: dopracowane wizualizacje, szybkie odpowiedzi na maile, estetyczna strona internetowa i profesjonalne logo. Jednak to nie zawsze oznacza dobrą współpracę. Jak więc znaleźć dobrego architekta i wybrać sprawdzone biuro projektowe, które poprowadzi Cię bezpiecznie przez cały proces?
Poniżej znajdziesz kluczowe pytania i sygnały ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę, zanim podejmiesz decyzję o współpracy z architektem.
Czy architekt posiada aktualne uprawnienia do projektowania?
Przede wszystkim architekt powinien posiadać uprawnienia do projektowania w zakresie architektury, być czynnym członkiem Izby Architektów RP oraz mieć aktualne, obowiązkowe ubezpieczenie OC.
Dlaczego to takie ważne? Ponieważ projekt podpisany przez osobę bez uprawnień nie uzyska pozwolenia na budowę. Co więcej, w razie problemów pozostajesz bez realnej ochrony.
Na szczęście weryfikacja jest prosta. Wystarczy wejść na stronę Izby Architektów RP i skorzystać z wyszukiwarki (https://extranet.iarp.pl/lista) – podając imię i nazwisko architekta.
Kto faktycznie będzie projektował Twój dom?
Na pierwszym spotkaniu często rozmawiasz z osobą doświadczoną, komunikatywną i zaangażowaną. Naturalnie zakładasz więc, że to właśnie ona będzie autorem Twojego projektu. Tymczasem w większych pracowniach bywa inaczej. Główny architekt odpowiada za kontakt z klientem, natomiast dokumentację opracowuje ktoś, kogo nigdy nie poznasz.
Dlatego jeszcze przed podpisaniem umowy zapytaj wprost, kto będzie odpowiedzialny za projekt architektoniczny i dokumentację do pozwolenia na budowę.
Czy pracownia ma doświadczenie w projektach, które są dla Ciebie ważne?
Każdy architekt posiada wiedzę ogólną, jednak nie każda pracownia specjalizuje się w tych samych zagadnieniach. Jeśli zależy Ci na domu energooszczędnym lub pasywnym, upewnij się, że biuro projektowe ma realne doświadczenie w tego typu projektach.
W przypadku budynków pasywnych sama teoria nie wystarczy. To obszar wymagający wiedzy technicznej, praktyki oraz współpracy z wykwalifikowanymi specjalistami. Jeżeli efektywność energetyczna i komfort użytkowania są dla Ciebie istotne, wybór pracowni z odpowiednią specjalizacją ma kluczowe znaczenie.
Czy architekt pracuje w Twoim regionie?
Choć dziś projekty można przygotowywać i składać zdalnie, a spotkania coraz częściej odbywają się online, lokalna znajomość terenu wciąż ma duże znaczenie. Architekt pracujący w Twoim regionie zna uwarunkowania planistyczne, lokalne urzędy oraz specyfikę działek i warunków zabudowy.
Warto również pomyśleć o etapie realizacji. Jeśli na budowie pojawią się nieprzewidziane komplikacje, a architekt działa na drugim końcu Polski, jego przyjazd może okazać się kosztowny lub utrudniony.
Dlatego wybór architekta działającego w Twoim województwie często okazuje się lepszym rozwiązaniem. Bezpośrednie spotkania na żywo sprzyjają lepszej komunikacji, budują zaufanie i pozwalają szybciej reagować na sytuacje pojawiające się w trakcie budowy.
Czy architekt pyta o Twoje potrzeby i sposób życia?
Jeśli architekt nie pyta o Twój styl życia, codzienne rytuały i realne potrzeby, a od razu sięga po gotowe rozwiązania, to wyraźny sygnał ostrzegawczy. Zamiast indywidualnej odpowiedzi na Twoje oczekiwania powstaje projekt oparty na gotowych schematach, które były już wielokrotnie wykorzystywane. Dobry architekt najpierw słucha i stara się zrozumieć, jak chcesz żyć w swoim domu. Dopiero wtedy powstaje przestrzeń naprawdę dopasowana do Ciebie, a nie kolejna powtarzalna realizacja.
Czy otrzymasz kompletny projekt budowlany?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami projekt budowlany składa się z trzech części:
- Projekt zagospodarowania terenu (PZT)
- Projekt architektoniczno-budowlany (PAB)
- oraz projekt techniczny (PT)
oraz wymaganych załączników formalnych.
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że zamawiając projekt indywidualny, automatycznie otrzymujesz całość. W praktyce bywa inaczej.
Do urzędu w celu uzyskania pozwolenia na budowę składa się jedynie PZT i PAB. Projekt techniczny jest natomiast niezbędny przed rozpoczęciem budowy – bez niego nie otrzymasz dziennika budowy, a kierownik budowy i wykonawcy nie mogą formalnie rozpocząć prac.
Niestety zdarza się, że część pracowni kusi atrakcyjnie niską ceną, która obejmuje wyłącznie projekt niezbędny do uzyskania pozwolenia na budowę. Wykorzystuje się przy tym fakt, że inwestorzy nie zawsze znają szczegóły prawa budowlanego i zakres wymaganej dokumentacji.
W efekcie inwestor otrzymuje decyzję administracyjną, po czym… musi wrócić po brakujący projekt techniczny i zapłacić drugi raz.
Dlatego już na pierwszym spotkaniu warto upewnić się, jaki zakres dokumentacji oferuje architekt i czy obejmuje on pełny projekt budowlany, niezbędny do uzyskania pozwolenia na budowę oraz do sprawnego rozpoczęcia budowy.
Czy projekt będzie opracowany wielobranżowo (konstrukcja i instalacje)?
Kompletny projekt budowlany to nie tylko architektura. Przykładowo, projekt domu powinien zawierać również opracowania:
- konstruktora,
- projektanta instalacji sanitarnych,
- projektanta instalacji elektrycznych.
Zapytaj, czy architekt współpracuje z branżystami i czy ich opracowania są częścią oferty. To kluczowe dla jakości dokumentacji i sprawnego przebiegu budowy.
Czy architekt proponuje rozwiązania, czy powiela schematy?
Sformułowania w stylu: „to standard”, „wszyscy tak robią”, „nie da się inaczej” często świadczą o braku zaangażowania lub wypaleniu. Każda działka i każdy inwestor są inni. Projekt nie powinien być schematem, lecz odpowiedzią na Twoją historię i potrzeby.
Czy projekt jest sprawdzany przez drugiego architekta z uprawnieniami?
Prawo budowlane nie wymaga, aby nieduże opracowania, takie jak indywidualny projekt domu podlegał sprawdzeniu. Jednak dobrą praktyką, stosowaną przez rzetelne pracownie, jest wewnętrzna weryfikacja projektu przez co najmniej dwóch architektów z uprawnieniami.
Dzięki temu:
- łatwiej wychwycić błędy,
- zoptymalizować koszty budowy,
- spojrzeć na projekt świeżym okiem.
To detal, który często odróżnia dobrą pracownię od przeciętnej.
Czy w trakcie rozmowy jest realny dialog i miejsce na Twoje potrzeby?
Architekt nie jest tylko rysownikiem, ale również doradcą. Jeśli bezkrytycznie przytakuje wszystkim Twoim pomysłom, nie proponując alternatyw ani nie tłumacząc konsekwencji decyzji, to może brakować mu zaangażowania lub doświadczenia.
Z drugiej strony, jeśli masz wrażenie, że Twoje uwagi są ignorowane, a każda propozycja spotyka się z niechęcią – również warto się zatrzymać.
Dobra współpraca opiera się na rozmowie i wzajemnym szacunku. Architekt powinien potrafić zarówno doradzić i uzasadnić swoje stanowisko, jak i wysłuchać Ciebie, bo to w końcu Twój dom i Twoje decyzje.
Czy architekt traktuje Cię jak partnera w procesie projektowym?
Dobry architekt nie buduje dystansu ani nie ukrywa się za technicznym językiem. Tłumaczy, doradza i dba o to, abyś czuł się pewnie na każdym etapie.
Zaufanie, jasna komunikacja i partnerska relacja to fundament projektu, który rzeczywiście spełnia Twoje oczekiwania.
Czy współpraca z architektem opiera się na jasnej umowie?
Umowa nie służy wyłącznie zabezpieczeniu wynagrodzenia architekta. Przede wszystkim chroni Ciebie jako inwestora.
Dobra umowa jasno określa:
- zakres prac,
- harmonogram,
- sposób komunikacji,
- zasady wprowadzania zmian,
- procedury na wypadek opóźnień.
Wbrew pozorom umowa nie komplikuje współpracy – ona ją porządkuje i daje poczucie bezpieczeństwa obu stronom.
Jak wybrać dobrego architekta – podsumowanie i wnioski
Wybór architekta to jedna z najważniejszych decyzji w całym procesie budowy domu. Dlatego warto poświęcić czas, zadać pytania i upewnić się, że po drugiej stronie jest nie tylko profesjonalista, ale także partner do rozmowy.
Dobry architekt to ktoś, kto słucha, tłumaczy i bierze odpowiedzialność za projekt – od pierwszej koncepcji aż po komplet dokumentacji niezbędnej do budowy.
Jeśli już na początku czujesz spokój, zrozumienie i zaufanie, to bardzo dobry znak, że jesteś we właściwym miejscu.
W MK Archistudio wierzymy, że dobry projekt zaczyna się od rozmowy. Pracujemy w oparciu o jasne zasady, partnerską relację i pełne zrozumienie potrzeb Inwestora – od pierwszego spotkania, przez koncepcję, aż po kompletną dokumentację budowlaną. Nie projektujemy „z szuflady”. Każdy dom traktujemy jako indywidualną historię i odpowiedzialność.
Jeśli chcesz lepiej nas poznać, zapraszamy do przeczytania strony O nas, gdzie opowiadamy o naszym podejściu do architektury. Natomiast na stronie Jak pracujemy znajdziesz szczegółowy opis procesu projektowego – krok po kroku, bez niedomówień i z pełną transparentnością.